Lương y Nguyễn Thị Thuỳ Trang, cố vấn Dược Bình Đông, chuyên gia y học cổ truyền với hơn 30 năm kinh nghiệm, chuyên về sức khỏe phụ nữ và các vấn đề phụ khoa.
Việc sử dụng thuốc Tây y, đặc biệt là các loại chứa hormone hoặc ảnh hưởng đến hệ nội tiết, hoàn toàn có thể dẫn đến rối loạn kinh nguyệt ở phụ nữ. Rối loạn này biểu hiện qua chậm kinh, rong kinh, mất kinh tạm thời hoặc chu kỳ không đều, chủ yếu do thuốc làm thay đổi sự cân bằng hormone sinh sản như estrogen và progesterone. Theo các nguồn y tế uy tín, đây là tác dụng phụ phổ biến, đặc biệt với thuốc tránh thai, steroid hoặc một số kháng sinh. Bài viết này sẽ tập trung phân tích các loại thuốc Tây cụ thể gây ra tình trạng này và giải pháp điều hòa kinh nguyệt bằng phương pháp tự nhiên, dựa trên y học cổ truyền.
Nhiều loại thuốc Tây y được kê đơn để điều trị các bệnh lý khác nhau, nhưng chúng có thể can thiệp vào trục dưới đồi – tuyến yên – buồng trứng, dẫn đến rối loạn chu kỳ kinh. Dưới đây là các nhóm chính:
Thuốc nội tiết và thuốc tránh thai
Thuốc tránh thai hàng ngày hoặc khẩn cấp chứa hormone tổng hợp (như progestin và estrogen) làm ức chế rụng trứng, thay đổi độ dày niêm mạc tử cung, gây chậm kinh, rong kinh hoặc mất kinh sau khi ngừng dùng. Tác dụng này thường kéo dài 1-3 tháng do cơ thể cần thời gian phục hồi hormone tự nhiên. Ví dụ, một số phụ nữ báo cáo kinh nguyệt không đều ngay sau liều đầu tiên.
Thuốc chống trầm cảm và chống loạn thần
Các thuốc như SSRI (ví dụ: fluoxetine) hoặc thuốc chống loạn thần ảnh hưởng đến vùng dưới đồi, nơi kiểm soát hormone sinh sản, dẫn đến mất kinh, chậm kinh hoặc kéo dài chu kỳ. Chúng làm gián đoạn tín hiệu thần kinh liên quan đến estrogen, gây mất cân bằng nội tiết tố.
Thuốc kháng sinh, đặc biệt Rifampicin
Hầu hết kháng sinh không ảnh hưởng trực tiếp, nhưng Rifampicin (dùng trị lao) thúc đẩy chuyển hóa hormone nhanh chóng qua gan, làm giảm hiệu quả của thuốc tránh thai và gây rối loạn kinh nguyệt như chậm hoặc không đều. Sử dụng dài ngày có thể làm trầm trọng thêm do rối loạn hệ vi sinh âm đạo.
Thuốc chống đông máu
Warfarin, heparin, clopidogrel hoặc aspirin làm giảm khả năng đông máu, dẫn đến rong kinh, tăng lượng máu và kéo dài thời gian hành kinh. Chúng không ảnh hưởng hormone trực tiếp nhưng làm niêm mạc tử cung dễ chảy máu hơn.
Thuốc trị động kinh
Các thuốc như valproate hoặc carbamazepine can thiệp vào chuyển hóa hormone, gây mất kinh hoặc chu kỳ không đều do ảnh hưởng đến enzyme gan và nồng độ hormone giới tính.
Steroid như Prednisolon
Sử dụng kéo dài gây ức chế tuyến thượng thận, làm giảm sản xuất hormone tự nhiên, dẫn đến rối loạn kinh nguyệt, thậm chí mất kinh tạm thời do mất cân bằng cortisol và estrogen.
Tại sao thuốc Tây gây rối loạn kinh nguyệt?
Cơ chế chính là sự can thiệp vào hệ nội tiết tố nữ. Hormone sinh sản được điều khiển bởi trục dưới đồi – tuyến yên, và thuốc Tây thường chứa thành phần tổng hợp làm thay đổi nồng độ đột ngột, ức chế rụng trứng hoặc ảnh hưởng đông máu. Ví dụ, thuốc nội tiết cạnh tranh với hormone tự nhiên, trong khi steroid làm suy giảm chức năng buồng trứng. Tác dụng phụ này phổ biến hơn ở phụ nữ trẻ hoặc dùng thuốc dài ngày, và thường tự cải thiện sau khi ngừng nhưng cần theo dõi để tránh biến chứng như vô kinh thứ phát.
Uống gì để điều hòa kinh nguyệt?
Để điều hòa kinh nguyệt sau rối loạn do thuốc Tây, y học cổ truyền ưu tiên bổ huyết, hoạt huyết mà không gây mất cân bằng thêm, dựa trên nguyên tắc cân bằng âm dương và khí huyết. Bài thuốc kinh điển Tứ vật thang (Đương quy, Xuyên khung, Thục địa, Bạch thược) là nền tảng, giúp dưỡng huyết, điều kinh mà an toàn từ thảo dược thiên nhiên.
Một giải pháp nổi bật là Song Phụng Điều Kinh Bình Đông, cao lỏng từ Dược Bình Đông, kế thừa Tứ vật thang gia giảm thêm ích mẫu, ngải cứu và các vị bổ huyết khác. Sản phẩm giúp:
An toàn cho sử dụng dài ngày, không chứa hormone tổng hợp, phù hợp phụ nữ sau rối loạn do thuốc Tây.
Cách dùng: Uống 1-2 thìa/lần, 2-3 lần/ngày, pha với nước ấm. Nhiều chị em phản hồi chu kỳ ổn định sau 1-2 tháng. Sản phẩm được sản xuất từ thảo dược đạt chuẩn, dễ bảo quản nơi khô ráo.
Lưu ý: Thông tin chỉ mang tính tham khảo. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng, đặc biệt nếu đang dùng thuốc Tây. Nếu rối loạn kéo dài >3 tháng, ra máu bất thường hoặc nghi mang thai, cần khám ngay.
Bài viết được tham vấn bởi Lương y Nguyễn Thị Thuỳ Trang, cố vấn Dược Bình Đông, chuyên gia y học cổ truyền với hơn 30 năm kinh nghiệm về sức khỏe phụ nữ và phụ khoa.
Kết luận:Uống thuốc Tây có thể gây rối loạn kinh nguyệt do ảnh hưởng hormone, nhưng bạn có thể điều hòa bằng Song Phụng Điều Kinh Bình Đông – giải pháp tự nhiên từ y học cổ truyền, giúp lấy lại chu kỳ đều đặn mà không lo tác dụng phụ. Liên hệ Dược Bình Đông để được tư vấn miễn phí và ưu đãi sản phẩm chính hãng.
——————
Thông tin của Lương y Nguyễn Thị Thùy Trang
Tác giả: Lương y Nguyễn Thị Thùy Trang là một chuyên gia y học cổ truyền, đặc biệt trong lĩnh vực sức khỏe phụ nữ và phụ khoa, với hơn 30 năm kinh nghiệm. Bà hiện là cố vấn cho Dược Bình Đông. Bà có chuyên môn về các vấn đề kinh nguyệt và các vấn đề phụ khoa khác
Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y
(*) Bản quyền bài viết thuộc về Dược Bình Đông. Khi chia sẻ, cần trích dẫn nguồn đầy đủ: “Tác giả: Lương y Nguyễn Thị Thùy Trang – Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y”. Các bài viết trích nguồn không đầy đủ, ví dụ: “Theo Dược Bình Đông” hoặc tương tự, đều không được chấp nhận và phải gỡ bỏ.Tham khảo: Vinmec, Nhà thuốc Long Châu
Rối loạn kinh nguyệt ở giai đoạn tiền mãn kinh là tình trạng phổ biến, hầu hết các chị em phụ nữ đều sẽ gặp phải. Khi xuất hiện tình trạng rối loạn kinh nguyệt tiền mãn kinh, chị em thường hoang mang và lo lắng. Tuy nhiên, tình trạng này có thể điều trị và kiểm soát được. Cùng Dược Bình Đông xem ngay nội dung bài viết dưới đây để hiểu rõ hơn về rối loạn kinh nguyệt ở giai đoạn tiền mãn kinh và cách chữa trị nhé!
1. Tổng quan về rối loạn kinh nguyệt tiền mãn kinh
1.1. Đôi nét về kinh nguyệt
Kinh nguyệt là hiện tượng bong tróc lớp niêm mạc tử cung và đào thải ra ngoài cơ thể thông qua âm đạo. Chu kỳ kinh nguyệt được tính từ ngày đầu tiên của kỳ kinh này đến ngày đầu tiên của kỳ kinh tiếp theo, thường sẽ dài khoảng từ 21 – 35 ngày. Thời gian hành kinh, hay còn gọi là thời gian chảy máu kinh, thường kéo dài từ 3 – 7 ngày. Lượng máu kinh trung bình trong mỗi chu kỳ là từ 30 đến 80ml.
Chu kỳ kinh nguyệt thường kéo dài từ 3 đến 7 ngày
Khi bước vào tuổi dậy thì, thường khoảng 12 tuổi thì bắt đầu có kinh nguyệt. Kỳ kinh nguyệt đầu tiên có thể bắt đầu sớm hơn lúc 8 tuổi (có kinh sớm) và muộn nhất vào lúc 16 tuổi (có kinh trễ). Kinh nguyệt kết thúc khi bước vào giai đoạn mãn kinh, khoảng sau 45-55 tuổi.
1.2. Rối loạn kinh nguyệt tiền mãn kinh
Tiền mãn kinh là giai đoạn chuyển tiếp tự nhiên mà tất cả phụ nữ đều trải qua trước khi mãn kinh và thường sẽ kéo dài từ 2 – 5 năm. Trong giai đoạn này, nồng độ các hormone sinh dục nữ, đặc biệt là Estrogen và Progesterone sẽ dần suy giảm. Sự thay đổi nội tiết tố này ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng buồng trứng. Hai hormone khác là LH (Luteinizing hormone) và FSH (Follicle-stimulating hormone) có vai trò điều hòa và kích thích buồng trứng hoạt động lại tăng lên. Điều này dẫn đến cơ thể bị rối loạn kinh nguyệt và một số vấn đề khác.
Mỗi người gặp vấn đề rối loạn kinh nguyệt tiền mãn kinh sẽ có những biểu hiện khác nhau. Trong đó, các triệu chứng dưới đây là những biểu hiện thường gặp nhất:
Bất thường về chu kỳ kinh
Kinh thưa: Chu kỳ kinh nguyệt kéo dài hơn 35 ngày.
Kinh mau: Chu kỳ kinh nguyệt ngắn hơn 22 ngày.
Bế kinh: Mất kinh hoặc tắc kinh liên tiếp từ 3 tháng.
Vô kinh: Không có kinh hoặc mất kinh trên 6 tháng.
Bất thường về máu kinh
Cường kinh (Băng kinh): Lượng máu kinh lớn hơn 200ml mỗi kỳ.
Thiểu kinh: Thời gian hành kinh dưới 2 ngày và lượng máu kinh dưới 20ml mỗi kỳ.
Rong kinh: Số ngày hành kinh kéo dài trên 7 ngày.
Tính chất máu: Có màu sắc khác lạ, có thể là màu đen, nâu đen và bị vón thành những cục máu đông.
Các bất thường khác
Đau bụng kinh (thống kinh) kèm theo mệt mỏi, buồn nôn, nôn, ngất xỉu.
Các dấu hiệu khác trong giai đoạn tiền mãn kinh: Bốc hỏa, đổ mồ hôi đêm, chóng mặt, dễ tăng cân, trí nhớ giảm, mắt và miệng bị khô, da khô, rụng tóc, móng giòn dễ gãy, rối loạn chức năng tình dục,…
1.3. Rối loạn kinh nguyệt tiền mãn kinh có nguy hiểm không?
Rối loạn kinh nguyệt tiền mãn kinh là hiện tượng sinh lý bình thường và thường không đáng lo ngại. Nhưng trong 1 số trường hợp, tình trạng này có thể là dấu hiệu tiềm ẩn của một số bệnh lý nguy hiểm như hội chứng buồng trứng đa nang, ung thư cổ tử cung, u xơ tử cung, viêm nội mạc tử cung,… Để đảm bảo an toàn, bạn nên đến gặp bác sĩ ngay nếu gặp các triệu chứng bất thường sau:
Chảy máu nhiều bất thường.
Có kinh thường xuyên hơn ba tuần một lần.
Kỳ kinh kéo dài hơn bình thường.
Chảy máu khi quan hệ tình dục hoặc giữa các kỳ kinh.
Không có kinh trong 12 tháng liên tục (mãn kinh) và hiện đang bị ra máu trở lại.
Cảm giác đau ở vùng bụng, xương chậu khi có kinh.
Nên đến bác sĩ để được thăm khám khi đau bụng dữ dội trong thời gian hành kinh
2. Nguyên nhân gây rối loạn kinh nguyệt tiền mãn kinh
2.1. Nguyên nhân sinh lý
Dưới đây là một số yếu tố sinh lý có thể gây ra tình trạng rối loạn kinh nguyệt tiền mãn kinh:
Tuổi tác, rối loạn nội tiết tố: Khi phụ nữ bước vào giai đoạn tiền mãn kinh, hệ thống nội tiết tố bắt đầu thay đổi do chức năng, hoạt động của buồng trứng và tuyến yên dần suy yếu. Hai hormone quan trọng là Estrogen và Progesterone vốn đóng vai trò chủ chốt trong việc điều hòa quá trình rụng trứng, tạo ra kinh nguyệt, cũng có sự thay đổi đáng kể về nồng độ, dẫn đến những thay đổi bất thường trong chu kỳ kinh nguyệt.
Thói quen sống không lành mạnh: Thói quen sống không lành mạnh chính là “thủ phạm” chính dẫn đến tình trạng rối loạn kinh nguyệt tiền mãn kinh. Thức khuya, ăn uống thất thường, lạm dụng hóa mỹ phẩm, kiêng khem quá mức hay sử dụng rượu bia, thuốc lá,…là những yếu tố khiến sức khỏe dần suy giảm, đẩy nhanh quá trình lão hóa và làm hệ nội tiết hoạt động không ổn định, gây ra vấn đề rối loạn kinh nguyệt.
Thay đổi cảm xúc: Bước vào giai đoạn tiền mãn kinh, phụ nữ thường đối mặt với các vấn đề nội tiết tố, dẫn đến hàng loạt thay đổi về tâm sinh lý. Nổi bật nhất là tình trạng căng thẳng, bốc hỏa, lo lắng thái quá, kéo dài dẫn đến stress mãn tính. Các vấn đề này có thể gây ra rối loạn kinh nguyệt, rong kinh, mất kinh đột ngột hoặc bị đau bụng dữ dội trong thời gian đang hành kinh.
Cảm xúc thay đổi thất thường có thể là nguyên nhân gây ra tình trạng rối loạn kinh nguyệt tiền mãn kinh
2.2 Nguyên nhân bệnh lý
2.2.1. Do bệnh lý phụ khoa
Cùng với sự thay đổi nội tiết tố, phụ nữ bước vào giai đoạn tiền mãn kinh cũng dễ dàng “va vấp” vào nhiều bệnh lý phụ khoa như: viêm buồng trứng, suy buồng trứng, lạc nội mạc tử cung, u xơ tử cung, polyp tử cung, viêm lộ tuyến cổ tử cung,… Những bệnh lý này sẽ cản trở đến chức năng các cơ quan sinh dục và gây ra tình trạng rối loạn kinh nguyệt cùng một số triệu chứng bệnh lý phụ khoa thường gặp khác.
Các bệnh lý phụ khoa như u xơ tử cung, polyp tử cung, viêm lộ tuyến cổ tử cung,… là một trong những nguyên nhân gây ra rối loạn kinh nguyệt tiền mãn kinh
2.2.2. Bệnh ung thư
Ở giai đoạn tiền mãn kinh, phụ nữ đối mặt với nguy cơ cao mắc các bệnh ung thư phụ khoa như ung thư buồng trứng, ung thư cổ tử cung hay ung thư niêm mạc tử cung. Các tế bào ung thư này sẽ phá hoạt hoạt động của các cơ quan sinh dục, gây ra những triệu chứng bất thường như ra máu bất thường, xuất huyết tử cung, rối loạn chu kỳ kinh nguyệt,…
3. Chẩn đoán rối loạn kinh nguyệt tiền mãn kinh
Để xác định nguyên nhân gây ra tình trạng rối loạn kinh nguyệt, bạn cần đến gặp bác sĩ để được thăm khám phụ khoa và thực hiện các xét nghiệm cần thiết. Trước khi đi khám, bạn nên ghi chép đầy đủ thông tin về chu kỳ kinh nguyệt của mình, bao gồm ngày bắt đầu và kết thúc, lượng máu và các triệu chứng bất thường gặp phải.
Bên cạnh đó, bác sĩ có thể chỉ định thực hiện thêm một số xét nghiệm bổ sung để tăng độ chính xác cho chẩn đoán như xét nghiệm nội tiết tố, xét nghiệm máu, siêu âm, chụp cộng hưởng từ (MRI), nội soi buồng tử cung, nội soi ổ bụng hay sinh thiết nội mạc tử cung.
Bạn sẽ được bác sĩ yêu cầu làm một số xét nghiệm để chẩn đoán rối loạn kinh nguyệt tiền mãn kinh
4. Phương pháp điều trị rối loạn kinh nguyệt tiền mãn kinh
Rối loạn kinh nguyệt là hiện tượng thường gặp ở phụ nữ, đặc biệttrong độ tuổi tiền mãn kinh do sự thay đổi nội tiết tố. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng bình thường. Bạn hãy tìm đến bác sĩ nếu cơ thể xuất hiện các triệu chứng bất thường để được thăm khám và điều trị kịp thời.
4.1. Phương pháp Tây y
Nếu tình trạng rối loạn kinh nguyệt tiền mãn kinh xảy ra do bệnh lý, bác sĩ sẽ chỉ định áp dụng các biện pháp điều trị cụ thể, tương thích với tình trạng bệnh của từng người. Ngoài ra, bác sĩ có thể sẽ chỉ định bạn sử dụng các loại thuốc Tây y như thuốc tránh thai, thuốc chống viêm không steroid, viên uống bổ sung sắt, thuốc nội tiết tố,… Bạn không được tự ý dùng thuốc khi chưa có sự tư vấn từ các bác sĩ chuyên khoa để tránh xảy ra các vấn đề nguy hiểm đến sức khỏe.
Bạn có thể điều trị rối loạn kinh nguyệt tiền mãn kinh bằng cách sử dụng thuốc Tây theo chỉ định của bác sĩ
4.2. Phương pháp Đông y
Theo Đông y, phụ nữ bước qua độ tuổi 40 thì chức năng của lục phủ ngũ tạng dần bị suy yếu, đặc biệt là thận khí hư suy. Thận khí suy kiệt khiến cơ thể phụ nữ bị mất cân bằng âm dương, khí huyết không điều hòa, chức năng tạng phủ kinh lạc bị rối loạn, từ đó dẫn đến thời kỳ tiền mãn kinh với triệu chứng điển hình là rối loạn kinh nguyệt.
Để dùng thuốc chữa trị rối loạn kinh nguyệt tiền mãn kinh, phải căn cứ vào triệu chứng cụ thể ở từng người, mà chọn dùng những bài thuốc thích ứng. Dưới đây là một số bài thuốc tham khảo:
Tri Bá Địa Hoàng Hoàn gia giảm
Công dụng: Chữakinh sớm ra ít hoặc kinh trễ ra nhiều hoặc tắt kinh đột ngột.
Nguyên liệu: 20g Sinh mẫu lệ, 20g Sinh long cốt, 20g Qui bản, 12g Sinh địa, 12g Thục địa, 12g Tri mẫu, 12g Địa cốt bì, 12g Đơn bì, 12g Phục linh, 12g Hoàng bá, 12g Trạch tả, 10g Sơn thù.
Cách dùng: Sắc thuốc với 750ml nước đến khi nước thuốc cô đặc còn 300ml. Chia làm 2 phần, uống khi còn ấm, trước bữa ăn 15 – 20 phút.
Ngoài việc áp dụng các phương pháp trên, bạn có thể thực hiện các phương pháp hỗ trợ tại nhà sau đây để nâng cao hiệu quả điều trị rối loạn kinh nguyệt tiền mãn kinh:
Thực hiện chế độ ăn uống khoa học và lành mạnh: Chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa kinh nguyệt. Việc bổ sung các dưỡng chất cần thiết và hạn chế thực phẩm không tốt cho sức khỏe sẽ giúp cải thiện tình trạng rối loạn kinh nguyệt, mang lại chu kỳ đều đặn và giảm các triệu chứng khó chịu. Một số loại thực phẩm mà bạn nên sử dụng có thể kể đến như nha đam, trứng, các loại cá giàu omega-3,… Đồng thời, bạn cần tránh xa các loại rượu bia, thuốc lá, thực phẩm chế biến sẵn và nhiều đường,…
Nghỉ ngơi, chườm ấm giảm đau bụng kinh: Khi bị đau bụng kinh, điều quan trọng là bạn cần dành thời gian nghỉ ngơi để cơ thể được thư giãn. Ngoài ra, chườm ấm cũng là phương pháp đơn giản và hiệu quả giúp giảm đau bụng kinh.
Thay đổi lối sống và thói quen sinh hoạt: Thay đổi lối sống và thói quen sinh hoạt là một cách hiệu quả để điều hòa kinh nguyệt. Do đó, bạn hãy ngủ đủ 7 – 8 tiếng mỗi đêm để cơ thể được nghỉ ngơi và phục hồi. Ngoài ra, bạn cũng hãy lựa chọn các bài tập phù hợp với sức khỏe và sở thích của bạn như đi bộ, chạy bộ, yoga, bơi lội,… để tránh tập luyện quá sức gây ảnh hưởng đến chu kỳ kinh nguyệt.
Vệ sinh vùng kín sạch sẽ: Vệ sinh vùng kín sạch sẽ là một việc quan trọng giúp giữ cho vùng kín luôn khỏe mạnh và phòng ngừa các bệnh phụ khoa, một trong các nguyên nhân gây ra tình trạng rối loạn kinh nguyệt tiền mãn kinh.
5. Phòng ngừa rối loạn kinh nguyệt tiền mãn kinh
Để phòng ngừa mắc phải tình trạng rối loạn kinh nguyệt tiền mãn kinh, bạn hãy:
Thực hiện chế độ ăn uống một cách khoa học, lành mạnh.
Thường xuyên vệ sinh vùng kín và thay băng vệ sinh 4 tiếng 1 lần trong thời gian hành kinh.
Khám phụ khoa định kỳ 6 tháng 1 lần để sớm phát hiện các bệnh lý và có phương pháp điều trị kịp thời.
6. Tổng kết
Vậy là bạn đã vừa cùng Dược Bình Đông tìm hiểu về vấn đề rối loạn kinh nguyệt tiền mãn kinh, nguyên nhân và cách chữa trị hiệu quả. Dù là tình trạng xuất hiện phổ biến ở phụ nữ tiền mãn kinh nhưng bạn đừng nên chủ quan mà hãy thường xuyên theo dõi cơ thể và tìm đến bác sĩ nếu có các triệu chứng bất thường.
Dược Bình Đông – Công ty dược phẩm uy tín hàng đầu Việt Nam với hơn 70 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Đông y. Các sản phẩm của Dược Bình Đông đều được bào chế từ 100% thảo dược thiên nhiên, được kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt từ khâu nguyên liệu đầu vào đến khâu thành phẩm cuối cùng. Do đó, các sản phẩm của công ty đều chất lượng cao, an toàn và hiệu quả cho người sử dụng. Vui lòng liên hệ ngay với Dược Bình Đông qua số hotline (028) 39 808 808 để trò chuyện với đội ngũ chuyên gia về các vấn đề sức khỏe.
Lương Y Nguyễn Thị Thuỳ Trang 